|
دعا کردن
دعا ازنظر روايات و اهلبيت
امام محمد باقر عليه السلام فرمودند :« دعا برترين عبادت است . دعا كنيد و دعوت خدارا اجابت كنيد تا رستگار شويد واز عذابش نجات يابيد . »
دعا وسيله اي بهتر برا ي تقرب به خداست . از دعا كردن خسته نشويد زيرا دعا نزد خدا منزلتي بس بزرگ دارد . اما م صادق عليه السلام فرمود :« عاجزترين مردم كسي است كه در دعا كردن كوتاهي نمايد و بخيل ترين مردم كسي است كه از سلام كردن خودداري نمايد .
اجابت ها و هدف ها در پناهگاه دعاها مي باشد و مانند باران رد ميان ابرها پنهان است . هرگاه ديديد توفيق دعاكردن پيدا كرده ايد، بدانيد علامت آن است كه درهاي رحمت خداوند به سوي شما باز شده و اگر دعاهايتان مستجاب شود خوشا به حال شماو اگر مستجاب نشود باز سه منفعت خداوند به بنده اش اعطا مي فرمايد :
1- خداوند نعمتي را برايش ذخيره نمايد تا در زمانش عطا كند.
2- شر و آسيبي را از انسان دور سازد .
3- دعا ، كفاره گناهان مي شود .
هان مشو نوميد چون واقف نـه اي از اسرار غيب
باشد اندر پرده بازي هاي پنهان غــــــم مخور
خداوند از خواسته هاي دلمان آگاه است ، ولي دوست دارد نياز هايمان را به در گاهش عرضه كنيم . پس هرگاه دعا مي كنيد تمام حاجت هايتان را نام ببريد. بهترين زمان دعا پيش از طلوع آفتاب و پيش از غروب آ فتاب مي باشد . هيچ امري نبايد مانع دعا بشود . از خدا حاجت هايتان را بخواهيد كه او هر امري را بخواهد مي تواند انجام دهد . از خدا بخواه و. گمان مبر كه كار از كار گذشته است . امام علي عليه السلام را الگوي خود قرار ده ؛ زيرا آن حضرت مردي كثير الدعاء بودو فرمود : « دعا سپر مؤ من در مقابل بلا ها است .»
آن قدر در ميزنم اين خانه را تا ببينم روي صاحب خانه را
«وَ اذا سَاَلَکَ عبادی عنّی فانّی قریب ً اُجیب دَعوة الدّاع اذا دَعانِ فَلیستجیبو ا لی وَلیُؤ منوا بی لَعلّهم یَرشُدون.»
وهنگامی که بندگان من از تودر بارۀ من سؤال کنند ( بگو) من نزدیکم ! دعای دعا کننده را به هنگامی که مرا می خواند پاسخ می گویم. پس آنها باید دعوت مرا بپذیرند وبه من ایمان بیاورند تا راه یابند ( و به مقصد رسند ) .
آیۀ 186 سورۀ مبارکۀ بقره
در این آیه کوتاه خداوند متعال هفت مرتبه به ذات پاک خود اشاره کرده و هفت بار به بندگان ! و از این راه نهایت پیوستگی وقرب و ارتباط و محبت خود را نسبت به آنان مجسم ساخته است .
عبدالله بن سنان می گوید از اما م صادق علیه السلام شنیدم که فرمود :
« زیاد دعا کنید زیرا دعا کلید بخشش خداوند ووسیلۀ رسیدن به هر حاجت است،
نعمتها ورحمتهایی نزد پروردگار است که جز با دعا نمی توان به آن رسید، وبدان هر در را که بکوبی عاقبت گشوده خواهد شد . »
اصول کافی ج 2، ص468
فلسفۀ دعا و نیایش
آنها که حقیقت و روح دعا واثرات تربیتی وروانی آن را نشنا خته اند ایرادهای گوناگونی به مسأ لۀ دعا دارندک
گاه می گویند :دعا عامل تخدیراست ، چرا که مردم را بجای فعالیت وکوشش واستفاده از وسائل پیشرفت وپیروزی به سراغ دعا می فرستد و به آنها تعلیم می دهد که بجای همه این تلاشها دعا کنند !
و گاه می گویند : اصولا آیا دعا کردن فضولی در کار خدا نیست ؟ خدا هرچه را مصلحت بداند انجام می دهد ، او به مامحبت دارد ،مصالح مارا بهتر از خود ما می داند ، پس چرا ما هر ساعت مطابق دلخواه خود از او چیزی بخواهیم !
وزمانی می گویند : ازهمۀ اینها گذشته آیا دعا منافات با مقام رضا و تسلیم در برابر ارادۀ خداوند ندارد؟
آنها که چنین ایرادهایی را مطرح می کنند از آثار روانی ، اجتماعی و تربیتی ومعنوی دعا ونیایش غافلند . زیرا انسان برای تقویت اراده و برطرف کردن نارحتیها به تکیه گاهی احتیاج دارد ، دعا چراغ امید را در انسان روشن می سازد.مردمی که دعا ونیایش را فراموش کنند ، با عکس العملهای نامطلوب روانی و اجتماعی مواجه خواهند شد .
و به تعبیر یکی از ورانشناسان معروف :
« فقدان نیایش درمیان ملتی برابر با سقوط آن ملت است . اجتماعی که احتیاج به نیایش را در خود کشته است معمولا ازفساد وزوال مصون نخواهد بود .
البته نباید این مطلب را فر اموش کردکه تنها صبح نیایش کردن و بقیه روز همچون یک وحشی به سر بردن بیهوده است ،باید نیایش را پیوسته انجام داد و در همه حال با توجه بود تا اثر عمیق خود را در انسان از دست ندهد »
آنان که برای دعا اثز تخدیری قائلند معنی دعارا نفهمیده اند ، زیرا معنی دعا این نیست که از وسائل وعلل طبیعی دست بکشیم و بجای آن دستبه دعا برداریم ، بلکه مقصود این است بعد از آنکه نهایت کوشش خودرا دراستفاده ازهمۀ وسایل موجود به کار بستیم ،آنجا که دست ما کوتاه شدو به بن بست رسیدیم به سراغ دعا برویم ، و با توجه و تکیه بر خداوند روح امید و حرکت را در خود زنده کنیم و از کمکهای بی دریغ آن مبدا بزرگ مدد گیریم .
بنابر این دعا مخصوص به نارسائیها وبن بستها است ، نه عاملی به جای عوامل طبیعی .
نیایش درهمین حال که آرامش را پدید آورده است ،در فعالیتهای مغزی انسان یکنوع شکفتگی و انبساط باطنی و گاهی روح قهرمانی و دلاوری را تحریک می کند ،نیایش خصا ئل خویش رابا علامات بسیار مشخص ومنحصر به فرد نشان می دهد ،صفای نگاه ،متانت رفتار ، انبساط و شادی درونی ،چهرۀ پر از یقین ، استعدادهدایت ونیز استقبال از حوادث ، اینها است که از وجود یک گنجینۀ پنهان درعمق روح ما حکایت می کند و تحت این قدرت حتی مردم عقب مانده وکم استعداد نیز می توانند نیروی عقلی و اخلاقی خویش را بهتر به کار ببندندو از آن بیشتر بهره گیرند ، اما متاسفانه در دنیای ما کسانی که نیایش را در چهرۀ حقیقیش بشناسند بسیار کمند .
تفسیر نمونه
|
